Badanie kliniczne celem oceny skuteczności obinutuzumabu w redukowaniu określonych parametrów tocznia rumieniowatego układowego (SLE) w porównaniu z placebo

1. Dlaczego potrzebne jest badanie kliniczne ALLEGORY?

Toczeń rumieniowaty układowy (TRU) jest chorobą autoimmunologiczną, co oznacza, że układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje organizm. Powoduje to stan zapalny oraz uszkodzenia i może wpływać na stawy, skórę, mózg, płuca, nerki i naczynia krwionośne. W przebiegu TRU komórki odpornościowe zwane limfocytami B wytwarzają przeciwciała, które atakują organizm (zwane również „autoprzeciwciałami”). Objawy zaostrzają się, gdy TRU jest w stanie „aktywnym”, w którym może być wytwarzana większa liczba autoprzeciwciał. Objawy zmniejszają się, gdy TRU nie jest aktywny (tzw. „remisja”). Standardowe leczenie ma na celu zahamowanie działania układu odpornościowego za pomocą metod obejmujących steroidy (takie jak prednizon), leki przeciwmalaryczne, takie jak hydroksychlorochina, leki immunosupresyjne i terapie przeciwciałami.

Chociaż dostępne są metody leczenia, osoby z TRU są bardziej, niż osoby zdrowe, narażone na pewne schorzenia, na przykład choroby serca. U niektórych osób występują działania niepożądane, których nie można opanować lub których leczenie może przestać działać. Dlatego potrzebne są nowe metody leczenia TRU. Obinutuzumab jest lekiem mającym za zadanie usuwać limfocyty B u osób z TRU.

Obinutuzumab jest lekiem eksperymentalnym, co oznacza, że instytucje nadzorujące ochronę zdrowia nie zatwierdziły go do stosowania w leczeniu TRU. Celem tego badania klinicznego jest porównanie skutków, dobrych lub złych, stosowania obinutuzumabu w stosunku do placebo u osób z TRU. Placebo wygląda jak badany lek, ale nie zawiera żadnego prawdziwego leku.

2. Na czym polega badanie kliniczne ALLEGORY?

Do omawianego badania klinicznego rekrutuje się osoby z TRU. W tym badaniu mogą uczestniczyć osoby, u których rozpoznano TRU co najmniej 3 miesiące wcześniej i u których występująca choroba jest wysoce aktywna. Osoby biorące udział w tym badaniu klinicznym (uczestnicy) będą otrzymywać leczenie obinutuzumabem ALBO placebo w ramach badania przez okres 1 roku. Wizyty u lekarza prowadzącego badanie kliniczne będą się odbywać regularnie. Podczas wizyt w ośrodku sprawdzimy między innymi, jak uczestnicy reagują na leczenie i czy wystąpiły u nich działania niepożądane. Możliwe, że po 1 roku leczenia uczestnicy, u których nie nastąpiło pogorszenie w zakresie TRU, będą otrzymywać obinutuzumab przez maksymalnie 1 rok dłużej. Po ostatniej dawce leczenia uczestnicy będą odbywać wizyty co 6 miesięcy dopóty, dopóki liczba występujących u nich limfocytów B nie powróci do poziomu zarejestrowanego przed leczeniem, lub do momentu podania innego leku obniżającego liczbę limfocytów B w ramach standardowego leczenia TRU. Całkowity czas udziału w badaniu klinicznym wyniesie maksymalnie około 2 i pół roku (30 miesięcy). Uczestnicy mogą przerwać leczenie i wycofać się z udziału w badaniu klinicznym w dowolnym momencie.

3. Jakie są główne punkty końcowe badania klinicznego ALLEGORY?

Głównym punktem końcowym badania klinicznego (głównym wynikiem mierzonym w badaniu w celu sprawdzenia, czy lek zadziałał) jest liczba uczestników, u których wystąpiła poprawa w zakresie objawów TRU – określana jako SRI(4) przy użyciu wskaźnika odpowiedzi na leczenie tocznia rumieniowatego układowego (Systemic Lupus Erythematosus Responder Index) – po 1 roku leczenia. Inne punkty końcowe badania klinicznego to:

• Liczba uczestników:

1. z jeszcze większą poprawą w zakresie objawów TRU – określaną jako SRI(6);
2. u których dawka prednizonu (lub równoważna dawka innego steroidu) została zmniejszona z co
3. najmniej 10 mg na dobę do 7,5 mg lub mniej po 9 miesiącach bez podawania innych steroidów, lub po 1 roku z SRI(4);
4. z poprawą w zakresie objawów TRU – określaną jako SRI(4) po 6 miesiącach, od 9 miesięcy do 1 roku lub po 1 roku, gdy brane są pod uwagę tylko objawy;
5.  z poprawą w zakresie objawów i bez zajęcia przez chorobę nowych części ciała – pomiar przy użyciu innej skali o nazwie Złożona skala oceny aktywności tocznia opracowana przez zespół badawczy British Isles Lupus Assessment Group („BICLA”);
6. którzy wymagają prednizonu w dawce 5 mg lub mniejszej od 9 miesięcy do 1 roku bez podawania innych steroidów;
7. z niską aktywnością choroby lub remisją TRU po 1 roku
8.  z co najmniej połową liczby obrzękniętych lub tkliwych stawów podczas każdej wizyty (w przypadku osób z liczbą powyżej 4 stawów objętych zmianami na początku badania);
9. z objawami skórnymi na pewnym poziomie, występującymi na początku badania, które ulegają poprawie o 50% podczas każdej wizyty.

• Czas od rozpoczęcia leczenia do pierwszego zaostrzenia objawów w ciągu 1 roku
• Liczba zaostrzeń występujących u uczestników w ciągu roku
• Ilość steroidów, które uczestnicy muszą przyjąć od początku badania do 1 roku
•  Zmiana liczby obrzękniętych lub tkliwych stawów od początku badania do 6 miesięcy i 1 roku
•  Zmiany w zakresie zmęczenia, bólu i stanu zdrowia fizycznego od rozpoczęcia leczenia do 6 miesięcy i 1 roku
• Liczba i nasilenie działań niepożądanych, sposób, w jaki organizm przetwarza obinutuzumab oraz jego wpływ na układ immunologiczny

4. Kto może wziąć udział w tym badaniu klinicznym?

W tym badaniu mogą uczestniczyć osoby w wieku 18–75 lat, u których TRU rozpoznano co najmniej 3 miesiące wcześniej oraz które otrzymują co najmniej jeden standardowy schemat leczenia TRU, taki jak kortykosteroidy doustne, leki immunosupresyjne lub leki przeciwmalaryczne. Z badania mogą być wykluczone osoby, które otrzymywały pewne leki (w tym leczenie TRU) w określonym przedziale czasowym, osoby, u których stwierdzono TRU powodujący ciężkie zaburzenia czynności nerek lub zaburzenia czynności mózgu albo rdzenia kręgowego, osoby z niektórymi zakażeniami, kobiety w ciąży lub karmiące piersią albo planujące zajście w ciążę w ciągu 18 miesięcy od podania ostatniej dawki obinutuzumabu lub placebo.

5. Jakie leczenie będą otrzymywać uczestnicy tego badania klinicznego?

Każda osoba biorąca udział w tym badaniu klinicznym zostanie losowo (na takiej zasadzie jak rzut monetą) przydzielona do jednej z dwóch grup, z jednakowym prawdopodobieństwem umieszczenia w jednej z nich i otrzymywania albo obinutuzumabu, ALBO placebo we wlewie (do żyły) w Dniu 1. i w Tygodniach 2., 24. i 26. Przed każdym wlewem obinutuzumabu lub placebo uczestnicy otrzymają wlew steroidów oraz dawki leków przeciwhistaminowych i paracetamolu/acetaminofen. Pacjenci będą również mogli kontynuować przyjmowanie standardowego leczenia TRU zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego badanie kliniczne. Jest to badanie kliniczne „kontrolowane placebo”, co oznacza, że jedna z grup otrzyma substancję bez składników czynnych (zwaną również „placebo”). Porównanie wyników z różnych grup może pozwoli badaczom dowiedzieć się, czy ewentualne zaobserwowane zmiany wynikają z przyjmowania leku, czy też występują przypadkowo. Jest to badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, co oznacza, że ani uczestnik, ani lekarz prowadzący badanie nie mogą wybrać ani poznać grupy, do której zostanie przypisany uczestnik aż do zakończenia badania. Pomaga to uniknąć wpływu uprzedzeń i oczekiwań dotyczących przebiegu badania. Lekarz prowadzący badanie może jednak ustalić, w której grupie znajduje się uczestnik, jeśli jego bezpieczeństwo będzie zagrożone. Po Tygodniu 52. wszyscy uczestnicy mogą otrzymać obinutuzumab w postaci wlewu w Tygodniach 54., 56., 78. i 104. niezależnie od tego, czy otrzymywali wcześniej obinutuzumab, czy placebo. Jest to faza otwarta badania klinicznego – innymi słowy, uczestnicy i lekarz prowadzący badanie kliniczne będą wiedzieli, że podawany jest obinutuzumab.

6. Czy udział w tym badaniu klinicznym wiąże się z jakimiś zagrożeniami lub korzyściami?

Bezpieczeństwo lub skuteczność tego eksperymentalnego leczenia bądź eksperymentalnego zastosowania leku mogą nie być w pełni znane w czasie badania. Większość badań klinicznych wiąże się z pewnym ryzykiem dla uczestnika. Zagrożenia te nie muszą być jednak większe niż zagrożenia powiązane z rutynową opieką medyczną lub naturalnie przebiegającym postępem choroby. Osoby, które będą chciały wziąć udział w badaniu, zostaną poinformowane o zagrożeniach i korzyściach związanych z udziałem w tym badaniu, a także o wszelkich dodatkowych procedurach/zabiegach, badaniach diagnostycznych lub ocenach, które będą wymagane w tym badaniu. Wszystkie te informacje zostaną opisane w dokumencie świadomej zgody na udział w badaniu klinicznym (dokumencie, który dostarcza informacji potrzebnych do podjęcia decyzji co do dobrowolnego udziału w badaniu).

Ryzyko związane z lekami stosowanymi w badaniu klinicznym

U uczestników mogą wystąpić działania uboczne (działania niepożądane leku lub leczenia) spowodowane lekami stosowanymi w tym badaniu klinicznym. Działania niepożądane mogą być różne u poszczególnych osób i mogą mieć nasilenie od łagodnego do ciężkiego, a nawet mogą zagrażać życiu. Uczestnicy będą uważnie obserwowani podczas badania klinicznego. Oceny bezpieczeństwa będą przeprowadzane regularnie. Uczestnicy zostaną poinformowani o znanych działaniach niepożądanych obinutuzumabu oraz o możliwych działaniach niepożądanych ustalonych na podstawie badań z udziałem ludzi i badań laboratoryjnych lub wiedzy na temat podobnych leków. Uczestnicy zostaną poinformowani o wszelkich znanych działaniach niepożądanych związanych z podawaniem wlewów do żyły.

Potencjalne korzyści związane z badaniem klinicznym

Stan zdrowia uczestników może, choć nie musi, ulec poprawie wskutek udziału w tym badaniu klinicznym. Niezależnie od tego, zgromadzone informacje mogą pomóc innym osobom z podobnymi chorobami w przyszłości.

CO SIĘ STANIE, JEŚLI NIE BĘDĘ MÓGŁ/MOGŁA WZIĄĆ UDZIAŁU W TYM BADANIU KLINICZNYM?

Jeśli to badanie nie jest dla Pana/Pani odpowiednie, nie będzie Pan mógł/Pani mogła wziąć w nim udziału. Lekarz zasugeruje inne badania kliniczne, w których  będzie Pan mógł / Pani mogła wziąć udział lub inne leki, które może Pan/Pani przyjmować. Nie utraci Pan/Pani dostępu do standardowej opieki.

Więcej informacji na temat tego badania klinicznego patrz zakładka Dla Eksperta na danej stronie portalu Wiedza Pacjenta lub wejdź na link ClinicalTrials.gov

Identyfikator badania: NCT04963296